styczeń- Przyjaciół się nie zdradza;
luty- Nie kończąca się opowieść;
maj- Niezwykła historia doktora Jekylla i pana Hyde'a; Tatuś na niedzielę;
czerwiec- Po deszczyku w czwartek; Hultajska piątka;
sierpień- Cudowna czapeczka; Poszukiwacze złota;
wrzesień- Trzynasta narzeczona księcia; Odyseja; Odnaleziony skarb;
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
DUBBING ROKU [film kinowy]
1.Nie kończąca się opowieść (Die Unendliche Geschichte - The NeverEnding Story) RFN 1984 reż.: Wolfgang Petersen
reż. dubb.: Krzysztof Szuster
Wersja polska: STUDIO OPRACOWAŃ FILMÓW w WARSZAWIE
Dialogi polskie: Krystyna Uniechowska
Operator dźwięku: Zdzisław Siwecki
Montaż: Dorota Bochenek-Gębala
Kierownictwo produkcji: Anna Ziółkowska
Bastian - Barret Oliver - Filip Tomann,
Atreyu - Noah Hathaway - Dominik Bremer,
Cesarzowa - Tami Stronach - Kasia Skarżyńska,
ojciec Bastiana - Gerald McRaney - Krzysztof Kołbasiuk,
Koreander - Thomas Hill - Gustaw Lutkiewicz,
Pozeracz skał - Tadeusz Włudarski,
Malutki pan, Teeny Weeny - Deep Roy - Maciej Damięcki,
Cairon - Jerzy Kamas,
Morla - Krzysztof Krupiński,
Falkor - Edmund Fetting,
Gmork - Jan Tesarz,
babcia Urgl - Patricia Hayes - Irena Malarczyk,
Engywook - Sydney Bromley - Wiesław Drzewicz,
Wyrocznia - Ewa Kania,
Lektor (tytuł i tyłówka): Jerzy Rosołowski
.
.
.
.
.
W roli ojca Bastiana wystąpił Gerald McRoney i po prawej - jego polski dubler - Krzysztof Kołbasiuk.
.
.
W roli starego bibliotekarza - Thomas Hill i jego polski głos - Gustaw Lutkiewicz.
Mały Bastian przed pójściem do szkoły słyszy od ojca, że musi się pozbierać po śmierci mamy, "przestać błądzić myślami w chmurach i stanąć obiema nogami na ziemi". Po drodze, uciekając przed prześladującymi go kolegami, żądającymi pieniędzy, znajduje schronienie w księgarni. Z wypożyczoną po kryjomu księgą - "Nie kończącą się historią", podsuniętą mu przez starego księgarza, Bastian wpada spóźniony do szkoły. Właśnie w jego klasie trwa test z matematyki, zamyka się więc na strychu i zaczyna czytać...
"W straszliwym lesie wybiła właśnie północ..." Do zgromadzonych na polanie stworów dołącza Gryzacz Skał opowiadając o dziwnym rodzaju Nicości niszczącym wszystko w Krainie Fantazji. Trzeba się udać po pomoc do Cesarzowej mieszkającej w Wieży z Kości Słoniowej. Gdy przybywają na miejsce, okazuje się że Cesarzowa śmiertelnie zachorowała, a jej choroba ma tajemniczy związek z Nicością. Jedynie człowiek z nizin imieniem Atreyu, łowca bawołów, może zwyciężyć Nicość.
Przybywa Atreyu, chłopiec niewiele większy od Bastiana. Otrzymuje naszyjnik z Aurynem i wyrusza po lekarstwo dla Cesarzowej. Bastian czyta: "Ani Atreyu, ani jego koń Artax nie mieli najmniejszego pojęcia, że Potwór Ciemności, Gmork był już na ich tropie." Na Bagnach Smutku tonie Artax, bo pozwolił, aby opanował go smutek, Atreyu pieszo więc dociera do starożytnej istoty, Morli, która kieruje go do Południowej Wyroczni.
Znużony straszliwymi trudami wędrówki Atreyu pada nieprzytomny. Ratuje go Falkor, Smok Szczęścia. Pomaga mu również para staruszków - naukowiec Engywook i znachorka Urgl. Atreyu przechodzi przez bramę sfinksów, które uśmiercają każdego, kto nie czuje własnej wartości. Dochodzi do bramy Magicznego Lustra, gdzie widzi swe prawdziwe ja.
Południowa Wyrocznia mówi, że Fantazję może uratować ludzkie dziecko, gdy nada Cesarzowej nowe imię. Atreyu na Falkorze dociera do Morza Możliwości, skąd nie można już uciec. Otacza ich Nicość.
Atreyu znów spotyka Gryzacza Skał i jego przyjaciół. Martwi się, że nie potrafi powstrzymać Nicości i że zgubił magiczny Auryn, a także Smoka Szczęścia. Na domiar złego spotyka straszliwego potwora Gmorka, dla którego ma być jego ostatnią ofiarą. Gmork twierdzi, że Fantazja umiera, "ponieważ ludzie zaczęli zapominać o swoich nadziejach i przestali marzyć". Nieulękły Atreyu staje dzielnie do walki z nim i byłby zginął, gdyby nie uratował go znów Falkor.
Bastian czyta: "To był koniec Fantazji". Cała ziemia zniknęła, pozostała jeszcze tylko Wieża z Kości Słoniowej, a w niej słabnąca Cesarzowa. Nie udało się Atreyu zwalczyć Nicości, ale ziemskie dziecko przeżywało jego przygody, razem z nim cierpiało, stało się częścią Niekończącej się opowieści. Teraz Fantazja może odrodzić się z marzeń i pragnień Bastiana. Bastian wypowiada pierwsze życzenie i... unosi się na Falkorze, mija przerażonych kolegów-prześladowców. Jest tak, jakby Nicości nigdy nie było. [FSP]
Jedna z piękniejszych i najpopularniejsza baśń filmowa lat 80-tych. Ekranizacja powieści Michaela Ende zrealizowana z dużym nakładem kosztów. Do jej realizacji Wolfgang Petersen zaprosił najznakomitszych ekspertów od efektów specjalnych. Jest wśród nich Brian Johnson, nagrodzony Oscarami za swą pracę przy filmach "2001: Odyseja kosmiczna" i "Obcy - 8 pasażer Nostromo" oraz Bruce Nicholson - Oscar za "Imperium kontratakuje", dekorator Rof Zehetbauer - Oscar za "Kabaret", czy liczni specjaliści od modeli elektronicznych, doświadczeni w pracach nad takimi filmami jak "Poszukiwacze zaginionej arki", "Walka o ogień","Superman". Do dzisiaj cieszy się popularnością piosenka Giorgio Morodera w wykonaniu Limahla. Budżet filmu przekroczył 23 miliony dolarów. Film ten został bardzo starannie opracowany w wersji polskiej przez Krzysztofa Szustera a w obsadzie dubbingowej znajdujemy takie aktorskie tuzy jak Krzysztof Kołbasiuk czy Gustaw Lutkiewicz. Gorąco polecam! Niestety film ten na dvd wypuszczono w wersji z lektorem. [bytuch]
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2.Przyjaciół się nie zdradza (Druziej nie priedajut - Друзей не предают) ZSRR (Tadżykistan) 1984 reż.: Abdurachim Kudusow
reż. dubb.: Maria Horodecka
tekst: Krystyna Kotecka
dźwięk - Anatol Łapuchowski
montaż: Ewa Rajczak
kier. prod.: Edward Kupsz
staruszek - Chamza Umarow - Andrzej Głoskowski,
Suchrob - Manuczechr Nasrułłajew - Darek Hejduk,
Nodir - F. Nirzojew - Jacek Garlicki,
Malew - M. Juczijew - Tomek Woźniak,
komendant posterunku - B. Annanow - Józef Zbiróg, ...
.
"Przyjaciół się nie zdradza" - to maksyma streszczająca główną myśl filmu Abdurachima Kudusowa. Jest on przeznaczony dla młodych widzów i opowiada o przyjaźni między przedstawicielami różnych pokoleń, a także między ludźmi a zwierzętami. Jednym z bohaterów jest starzec - właściciel białego konia, który był niegdyś jego żywicielem. Realizatorzy przedstawiają dzieje spontanicznych narodzin uczucia małego chłopca do dziadka i jego podopiecznego. To zainteresowanie losami starego człowieka, zamkniętego - niczym w ostatnim szańcu - w swej wiejskiej zagrodzie otoczonej nowoczesnymi wieżowcami, wynika bezpośrednio ze swoistej egzotyki bytowania staruszka żyjącego w respekcie dla tradycji swoich przodków, która dziecku wychowanemu w miejskich warunkach jawi się jako coś niezwykłego, intuicyjnie wartościowego. Biały, stary koń jest dla małego Suchroba wielką atrakcją, przywiązuje się do niego jak do członka najbliższej rodziny i potem pomoże staruszkowi ratować go przed "bezdusznymi" ludźmi.
Do nowego osiedla na peryferiach miasta wprowadzają się lokatorzy. Bawiące się na podwórku dzieci dostrzegają staruszka wyprowadzającego na łąkę białego konia, który natychmiast staje się podwórkową atrakcją. Cwaniaczek Nodir, "zarabiający" nieuczciwym rozmienianiem pieniędzy na drobne do automatów, organizuje zaimprowizowane przejażdżki na koniu pobierając od kolegów po 5 kopiejek. Nadchodzący staruszek płoszy dzieci; na koniu pozostaje przerażony Suchrob, który boi się sam zejść z jego grzbietu. Staruszek jednak nie gniewa się, wręcz przeciwnie - pełen dobroci i wyrozumiałości zabiera chłopca do swojego obejścia, gdzie pozwala poić i czyścić Bura, który - jak się okazuje - jest jedynym koniem w okolicy. Staruszek otrzymał nakaz przeprowadzenia się do nowego bloku, ponieważ jego obejście musi zostać zburzone pod nowy budynek, ale nie wyobraża sobie rozstania ze swą wiejską zagrodą i Burem.
Widząc, że staruszek zabrał Suchroba, Nodir alarmuje dorosłych, że chłopak został porwany. Interweniuje dzielnicowy, który przy okazji przypomina dziadkowi o konieczności natychmiastowej przeprowadzki.
Kilka dni później w zagrodzie pojawia się kilku młodych ludzi z budowy. Dowiedzieli się o białym koniu i chcieliby, żeby dziadek zawiózł bryczką do ślubu ich kolegę. Dziadek zgadza się, nie chcąc żadnej zapłaty. Razem z Suchrobem odnawiają pojazd i przyozdabiają odświętną uprzęż Bura. Przed wyjazdem do nowożeńców dziadek obwozi dzieci po podwórku. Tylko Nodir, obrażony, stoi na uboczu.
Suchrob spędza z dziadkiem cały dzień. Jego nieobecność na podwórku niepokoi rodziców. Gdy wraca wieczorem do domu, zabraniają mu odwiedzać staruszka i zapowiadają wysłanie na obóz młodzieżowy.
W zagrodzie oczekują dziadka filmowcy. Pragną kupić Bura wraz z bryczką do realizacji jednego z filmów. Dziadek jednak kategorycznie odrzuca propozycję.
Nazajutrz zabiera Suchroba w góry. Opowiada o ciężkiej pracy Bura na budowie i zapatrzony w toń jeziora, które w wyniku trzęsienia ziemi pochłonęło jego rodzinną wioskę, wspomina swoją młodość i rodzinę.
Suchrob wyjeżdża na obóz, gdzie po kilku dniach dowiaduje się o chorobie staruszka i jego pobycie w szpitalu. Zaniepokojony losami Bura ucieka z obozu i opiekuje się koniem przy pomocy małego Rusłana. Nodir wszczyna bójkę z Suchrobem, co powoduje interwencję dzielnicowego, który wyprowadza Bura do skupu zwierząt. Powracający ze szpitala dziadek nie zastaje konia i popada w głęboką depresję. Suchrob, zamknięty w domu przez rodziców, dzięki pomocy Rusłana wydostaje się przez okno. Opowiadają dziadkowi, co stało się z Burem i postanawiają ratować zwierzę.
Dziadek zakłada galowy mundur, przypina frontowe odznaczenia i idzie na posterunek milicji. Komendant, który zna doskonale historię życia staruszka, oburzony jest bezdusznością dzielnicowego. Szybko jednak wyjaśnia się, że Bura odkupiła wytwórnia filmowa i został "zaangażowany " do zdjęć.
Komendant zabiera chłopca i dziadka na miejsce realizacji filmu. Jadąc górską drogą dostrzegają w dolinie tabun koni, jest wśród nich biały Bur. [FSP]
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
3.Niezwykła historia doktora Jekylla i pana Hyde'a (Strannaja istorija doktora Dżekila i mistiera Chajda = Странная история доктора Джекилa и мистера Хайда ) ZSRR 1985 reż.: Aleksandr Orłow
reż.dubb. Maria Horodecka
tekst: Alicja Karwas
dźwięk - Elżbieta Matulewicz
montaż: Łucja Kryńska
kier. prod.: Bożena Dębowska
Jekyll - Innokientij Smoktunowski - Piotr Krukowski,
Hyde - Aleksandr Fieklistow - Leon Charewicz,
Utterson - Anatolij Adoskin - Zbigniew Szczapiński,
Lanyon - Aleksandr Łazariew - Jerzy Korsztyn,
Poole - Bruno Frejndlich - Włodzimierz Kwaskowski,
Diana - Ałła Budnicka - Bogusława Pawelec,
Nevil - Eduard Marcewicz - Dymitr Hołówko,
Newkomen - Leonid Satanowski - Andrzej Głoskowski,
staruszka - Tatiana Okuniewska - Zofia Wilczyńska,
Guest - Aleksandr Kiriłłow - Mieczysław Gajda, ...
.
"Kolejna ekranizacja słynnej powieści sensacyjnej z elementami sciencie-fiction Roberta L. Stevensona "Doktor Jekyll i pan Hyde", napisanej w 1886 roku. Twórcy radzieckiej adaptacji starają się wzbogacić swój utwór poprzez wprowadzenie pewnych zmian w stosunku do pierwowzoru. Źródło nieszczęść doktora Jekylla tkwi w nim samym, w jego psychice, na której wywarły piętno przeżycia wojenne w Afryce. Doktor jest człowiekiem bezradnym wobec własnych cech osobowości, wobec własnej psychiki. Hyde - wyzwolone zło - zwycięża i prowadzi do jego samounicestwienia. Niewątpliwą wartość filmu stanowi postać doktora Jekylla stworzona przez Innokientija Smoktunowskiego..."
Ostatnie lata XIX wieku w Anglii. Po ulicach spowitego mgłą, nocnego Londynu przemyka szybko postać mężczyzny, który napastuje samotną kobietę, po czym, nie zatrzymywany przez nikogo, znika.
Powszechnie szanowany doktor Jekyll udaje się na przyjęcie do domu pułkownika Nevila. Wita go żona Nevila, Diana, która wyraźnie darzy doktora sympatią. W trakcie przyjęcia notariusz Utterson rozpoczyna rozmowę z Jekyllem na temat jego testamentu. Zaskakuje go decyzja doktora, że w razie jego śmierci, bądź nieobecności trwającej dłużej niż trzy miesiące, cały majątek dziedziczy niejaki Edward Hyde. Notariusz, podejrzewając jakąś tajemnicę, chce usłyszeć z ust doktora wyjaśnienia. Ten jednak uspokaja go, że wszystko jest w porządku.
Pewnego dnia Utterson udaje się do mieszkania Jekylla i na schodach spotyka sie z panem Hydem. Chce koniecznie zobaczyć jego twarz, ale tamten kryje się w mroku. Notariusz nie zastaje doktora w domu, przekazuje więc służącemu laskę w darze dla jego pana. Tę samą laskę znajduje następnego dnia przy zamordowanym na ulicy notablu. Okazuje się, że mordercą jest Hyde. Utterson spotyka się z Jekyllem, zarzucając mu, że ukrywa mordercę. Doktor przysięga, że więcej się z nim nie zobaczy. Przekazuje Uttersonowi list, jaki właśnie zostawił mu Hyde, żegnając się na zawsze. Notariusz dowiaduje się od służącego, że żaden posłaniec tego listu nie przynosił. Natomiast po zbadaniu listu okazuje się, że charakter pisma Hyde'a i Jekylla jest taki sam. Utterson odwiedza lekarza Lanyona, chcąc się go poradzić, ale ten nie chce słyszeć o Jekyllu. Wręcza mu tylko list, który może być otwarty dopiero po śmierci Jekylla.
Pewnego wieczoru służący doktora, Poole, przybiega do notariusza z prośbą o pomoc. Podejrzewa, że w domu doktora popełniono przestępstwo. Jekyll zamknął się w swoim gabinecie i nie chce nikogo widzieć. Wydaje tylko polecenia, żąda coraz to nowych lekarstw, a głos jego jest bardzo zmieniony. Po wyważeniu drzwi przez Uttersona, oczom zebranych ukazuje się leżący na podłodze Hyde. Jest martwy. Utterson siada przy biurku i otwiera list Jekylla. Doktor opisuje, jak to wojna w Afryce wyzwoliła w nim nieznane mu dotąd złe cechy. Jekyll postanowił oddzielić w sobie dobro od zła. Zaczął przeprowadzać doświadczenia, wynalazł przeparat umożliwiający mu przeobrażanie się w innego człowieka, którego nazwał panem Hydem. Prowadził podwójne życie, całe zło zgromadziło się w jego sobowtórze. Gdy doktor zaczął tracić władzę nad Hydem, postanowił z tym skończyć. Ale coraz trudniej było wyzwolić się od Hyde'a. Swoją tajemnicę powierzył Jekyll Layonowi, na którego oczach zmienił się w Hyde'a. Gdy pewnego rana Jekyll budzi się jako Hyde, nie widząc innego wyjścia, popełnia samobójstwo.
Utterson kończy czytanie listu, trup Hyde'a zmienia się w doktora Jekylla. [FSP]
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
4.Tatuś na niedzielę (Woskriesnyj papa - Воскресный папа) ZSRR 1985 reż.: Naum Birman
reż. dubb.: Maria Horodecka
tekst: Elżbieta Włodarczyk
dźwięk: Elżbieta Matulewicz
montaż: Łucja Kryńska
kier. prod.: Bożena Dębowska
Alosza - Dima Grankin - Jacek Garlicki,
Dima - Jurij Duwanow - Mariusz Pilawski,
Masza - Tamara Akułowa - Barbara Marszałek,
Zoja Aleksandrowna - Galina Polskich - Halina Pawłowicz,
Piotr - Boris Szczerbakow - Mariusz Wojciechowski, ...
.
Utrzymany w lirycznym, lekko komediowym tonie "Tatuś na niedzielę" pokazuje perypetie, radości i smutki byłych małżonków, dwojga młodych ludzi i ich kilkunastoletniego synka. Masza i Dima, właściwie bez istotnego powodu, kierowani raczej fałszywie pojmowaną ambicją (i w dużej mierze za sprawą teściowej, matki Maszy) przeprowadzili rozwód. Potem podzielili wspólne dobro - dziecko i mieszkanie przypadły matce, samochód - ojcu. Decyzję podjęli tak szybko, że nie wzięli pod uwagę spraw najważniejszych - dobra dziecka i wciąż łączącego ich uczucie. Ich postacie, a także innych dorosłych, matki Maszy i konkurenta do ręki młodej rozwódki, zarysowane zostały życzliwie, z sympatią dla bohaterów, ale i nieco ironicznie. Jedynie prawdziwie dorosłą osobą jest Alosza, dążący ze sprytem i determinacją do połączenia rodziców, odbudowania zburzonego przez ich lekkomyślność domu.
Akcja filmu obejmuje tylko jeden dzień, niedzielę, którą według umowy byłych małżonków syn spędza z ojcem. Niedziela ta, pełna przygód i wydarzeń na przemian wesołych i smutnych, zmuszających do refleksji, okaże się dla całej trójki decydująca o ich dalszych losach.
Jak w każdą niedzielę kilkuletni Alosza z mamą, Maszą, oczekują przed domem na przyjazd taty chłopca, lekarza Dimy - po rozwodzie rodziców ten świąteczny dzień do godz. 19.00 chłopczyk, którym na co dzień opiekuje się matka, spędza z ojcem. W tę niedzielę z powodu ulewnego deszczu i kłopotów z uruchomieniem samochodu, Dima znacznie się spóźnił. Masza jest niezadowolona i jak zwykle przestrzega Dimę, że jeśli nie wrócą do ustalonej godziny, to "z następnej niedzieli nic nie będzie". Po krótkiej wymianie zdań między byłymi małżonkami - kłócą się, ale widać że nawzajem nie są sobie obojetni - panowie odjeżdżają.
Dima jest zakłopotany, musi bowiem oznajmić synowi, że wyjeżdża na urlop i przez jakiś czas nie będą się widywać, a wie, że dziecko tęskni do niego i z ogromną niecierpliwością oczekuje każdej niedzieli. Postanawia więc przekazać mu tę przykrą wiadomość wraz z prezentem. Nie ma jednak pieniędzy, zatrzymuje więc samochód niemal przy każdej budce telefonicznej i dzwoni do znajomych usiłując zaciągnąć pożyczkę. Dzwoni też do Maszy, ale gdy ona odzywa się, Dima milczy, a potem odkłada słuchawkę.
Dima z synkiem udają się do kina na seans porankowy. W kolejce do kasy stoją prawie sami tatusiowie z dziećmi. Dima współczując marynarzowi, który mówi, że córeczkę "po raz pierwszy po pół roku wyprosił, a ona wciąż marudzi, filmy, filmy" przepuszcza go przed siebie w kolejce i w rezultacie sam nie dostaje biletów. Alosza prosi ojca, by się nie martwił, twierdząc, że w równej mierze usatysfakcjonują go lody. W kawiarni Dima daje synkowi rubla i poleca mu zamówić lody, a sam biegnie do budki, by po raz kolejny wykonać "głuchy" telefon do Maszy. Gdy wraca stwierdza, że syn zamówił kilkanaście porcji i zapłacił za nie. Na pytanie ojca, skąd miał pieniądze, odpowiada - "świsnąłem mamie z torebki". Ojciec jest przerażony, postanawia zająć się poważniej wychowaniem syna. W kawiarni dochodzi do awantury, a potem nawet do bijatyki między Dimą a innym "niedzielnym tatusiem", który wraz z synami przysiadł się do stolika Dimy i Aloszy. Dużo jest w tym winy Aloszy, ale zrehabilituje się, gdyż pomoże wybrnąć ojcu z opresji - w komisariacie przekona milicjantów, by bez żadnych konsekwencji zwolnili obu krewkich tatusiów.
Masza, choć spodziewa się wizyty Piotra, przystojnego lotnika, który proponuje jej małżeństwo, z napięciem oczekuje jednak nie na niego, ale na "głuche" telefony Dimy. Kłóci się z matką, sprzyjającą kandydatowi na kolejnego męża i usiłującą wyperswadować córce Dimę, którego uważa za fajtłapę. Piotr przybywa z ogromnym bukietem róż witany bardzo serdecznie przez teściową in spe i z roztargnieniem przez Maszę. Młoda kobieta bowiem po raz kolejny szuka aparatu telefonicznego chowanego konsekwentnie przez matkę, by nie mogła porozumiewać się z Dimą. Piotr jest troskliwy, czuły, zaradny, naprawia w domu drobne usterki, podbijając bez reszty... serce starszej pani.
Dima pożycza od salowej w szpitalu pieniądze na prezent dla syna (jeszcze nie powiedział mu o swym wyjeździe na urlop), a potem jadą na zawody motocyklowe. Gdy wracają z zawodów Alosza, wciąż marzący o doprowadzeniu do spotkania i pogodzenia rodziców, inscenizuje małą "awarię" - korzystając z oranżady udaje, że zrobił siusiu, a w tej sytuacji tata musi pojechać do mamy po suche ubranko.
Wizyta w domu Maszy pod obecność Piotra kończy się awanturą i rzuconymi w złości przez Dimę słowami, że jeszcze tego samego dnia zamierza poznać Aloszę ze swą przyszłą żoną.
Dima z Aloszą odwiedzają dziadków chłopca. Staruszkowie nie ukrywają rozczarowania z powodu krótkiego czasu odwiedzin, które zresztą zmęczony licznymi wrażeniami Alosza przesypia, a ojciec w tym czasie kupuje dla niego prezent.
Po wyjeździe od dziadków Dima ofiarowuje synowi magnetofon i mówi mu wreszcie o swym urlopie.
Ostatnim punktem programu wspólnie spędzonej niedzieli jest wizyta u znajomej Dimy, Leny, matki Niny, rówieśniczki Aloszy. Alosza, nie tolerujący u boku ojca innej kobiety niż matka, zachowuje się niegrzecznie, dokucza Ninie. Dima zaś, zdenerwowany wizytą u Maszy, nagle oświadcza się Lenie, ale że czyni to bez uczucia, Lena odmawia i żegna się z Dimą.
W drodze powrotnej do domu samochód Dimy utyka w korku na drodze. I ojciec, i syn są przerażeni przewidywaną reakcją Maszy z powodu ich dużego spóźnienia. Ale oczekująca ich przed domem Masza uśmiecha się do swoich mężczyzn i obu obejmuje... [FSP]
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
5.Po deszczyku w czwartek (Posle dożdiczka, w czetwierg... = После дождичка, в четверг...) ZSRR 1985 reż.: Michaił Juzowski
reż. dubb.: Krzysztof Szuster
dialogi: Krystyna Subocz
dźwięk: Zdzisław Siwecki
montaż: Anna Szatkowska
kier. produkcji: Anna Ziółkowska
Kościej Nieśmiertelny - Oleg Tabakow - Jerzy Kamas,
ciotka strażniczka - Tatiana Peltcer - Hanna Skarżanka,
klucznica Barbara - Walentina Tałyzina - Teresa Lipowska,
Jegorij - Jurij Miedwiediew - Kazimierz Brusikiewicz,
szach Babadur - Siemion Farada - Wiesław Drzewicz,
car Awdiej - Oleg Anofrijew - Wiesław Michnikowski, ...
.
Fabuła filmu jak przystało na bajkę jest prosta, nieskomplikowana. Po wielu latach oczekiwania bezdzietny car dowiaduje się, że urodził mu się syn. W tym samym czasie co następca tronu przychodzi na świat również dwóch innych malców. Matka jednego z nich, chcąc zapewnić swemu potomkowi świetlaną przyszłość, na miejsce carewicza podstępnie wprowadza swego syna. W finale oczywiście zwycięży sprawiedliwość - dorosły już carewicz, dobry i dzielny młodzian, otrzyma koronę i rękę pięknej księżniczki, a niecny samozwaniec i jego matka zostaną srodze ukarani. Wśród bohaterów są także i inne postacie wywodzące się z ludowych baśni rosyjskich, dobrze znane dzieciom i lubiane przez nie, choć niektóre budzą dreszczyk grozy - Okrutny władca Kościej Nieśmiertelny, piękna dziewica zaklęta w Żar-Ptaka i Baba Jaga - tutaj "na odwrót" jako ciotka - strażniczka, osoba o gołębim sercu, mimo że z pozoru oschła i zimna.
Po wielu latach oczekiwania, po deszczyku w czwartek, bezdzietnemu do tej pory carowi Awdiejowi urodził się syn. W tym czasie na świat przyszedł syn carskiej klucznicy Barbary, a w liściach kapusty w dworskim warzywniku znaleziono porzucone niemowlę płci męskiej. Awdiej, uradowany pojawieniem się następcy tronu, postanowił, że wszyscy trzej malcy będą mieli jednakowe imię - Iwan i że razem będą się chować. Ale zawistna i żądna władzy klucznica nie zadowoliła się łaskawością władcy i postanowiła uczynić carewiczem swego syna. Namówiła rozbójników, by nocą wkradli się do dziecięcej sypialni, oddała im carewicza i podrzutka, a swego synka ułożyła w złotej kołysce następcy tronu. Po "napadzie" ze łzami w oczach oznajmiła carowi, że dla ratowania jego dziecka poświęciła własne. Tak więc Iwan, syn klucznicy, dorastał opływając w dostatki, a jego matka przygladając się szczęściu syna rządziła niepodzielnie dworem i dobrodusznym Awdiejem.
Minęło dwadzieścia lat. Car Awdiej winien już oddać koronę synowi, ale zwlekał z tym, gdyż nie miał serca dla głupiego i gruboskórnego carewicza Iwana. Spróbował więc przechytrzyć swego nieudanego potomka: wydał rozporządzenie, że carstwo otrzyma ten kto zwycięży okrutnego Kościeja Nieśmiertelnego i uwolni z jego rąk piękną carewnę Miłolikę. Podstęp cara nie przyniósł jednak rezultatów. Stojąc na straży interesów swego Iwana klucznica Barbara nie dopuściła, by jakikolwiek ochotnik wyruszył do boju z Kościejem. Nie chcąc też, by konkurentami jej syna stali się prawdziwy carewicz i podrzutek pracujący w kamieniołomach pod nadzorem jej brata, rozkazała ich zabić. Młodzieńcom udało się jednak wyrwać z rąk prześladowców i uciec na czarodziejskim dywanie.
Dowiedziawszy się o carskim rozporządzeniu, Iwan carewicz i Iwan podrzutek wyruszyli do królestwa Kościeja Nieśmiertelnego. Na granicy jego włości spotkali starą, oschłą ciotkę-strażniczkę. Dzielni i dobrzy młodzieńcy tak przypadli jej do gustu, że nie tylko ich przepuściła, ale udzieliła dobrych rad na dalszą drogę.
Kościej Nieśmiertelny, cały ze złota, zły władca złotego królestwa, przyjął młodzieńców uprzejmie, ale złowrogo zapewnił, że nie tylko nie uda się im wyzwolić Miłoliki i innych nieszczęśników zaklętych przez niego w drzewa, ale i sami staną się jego ofiarami. Młodzieńcy nie ulękli się i pozostali na dworze okrutnego władcy. Odnaleźli Miłolikę, a potem z niewoli szacha Babadura uwolnili Żar-Ptaka. Wreszcie pokonali i samego Kościeja Nieśmiertelnego - podstępny władca sam stłukł kulę, w której zamknięta była jego czarodziejska moc.
Car Awdiej, rozpoznawszy w jednym z Iwanów własnego syna, oddał mu koronę i królestwo, a wdzięczna i zakochana carewna Miłolika - swe serce. Odwaga Iwana podrzutka też została wynagrodzona - obdarzyła go uczuciem piękna dziewica, w którą przemienił się Żar-Ptak. [FSP]
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
6. Hultajska piątka (Pětka s hvězdičkou) CSRS 1985 reż.: Miroslav Balajka
reż. dubb.: Maria Horodecka
tekst: Krystyna Kotecka
dźwięk: Elżbieta Matulewicz
montaż: Ewa Rajczak
kier. prod.: Bożena Dębowska
Matička - Jan Bilek - Jacek Garlicki,
Edison - Miroslav Kučera - Wojciech Kasprzykowski,
Rosta - Richard Krpal - Mariusz Jagoda,
Fera - Matouš Rajmont - Dariusz Hejduk,
Daňo - Ladislav Vavra - Tomasz Woźniak,
nauczyciel Mikeš - Jan Hartl - Grzegorz Marchwicki,
dyrektor szkoły - Dušan Blaškovič - Mariusz Stanisławski,
nauczyciel Vrbecky - Václav Babka - Bogdan Wróblewski,
ojciec Matički - Zdeněk Dvořák - Marek Lipski,
matka Matički - Miroslava Kolářová - Alicja Krawczykówna, ...
.
Piątka przyjaciół z siódmej klasy szkoły podstawowej w morawskiej wiosce Čejkovice: Matička, Edison, Rosta, Fera i cygan Daňo obserwuje przez lornetkę nowego nauczyciela, 24-letniego Petra Mikeša. Chłopcy pomagają mu nieść skromny dobytek: parę książek, pudełka z kaktusami i wielki fikus, który zresztą się łamie. Ponieważ jego pokój jest nieurządzony, ściągają dla niego ze strychów meble i - w zastępstwie fikusa - okazałą palmę z domu kultury.
Podczas otwarcia roku szkolnego w domu kultury, zakłóconego przez niesfornych uczniów, wychodzi na jaw funkcja jaką pełniła palma: zakrywała nieprzystojną nagość rzeźby przedstawiającą muzę Talię. Surowa nauczycielka zwana Babą znajduje u jednego z chłopców zachodnie czasopismo z aktami. Nowy nauczyciel, zorientowawszy się, że czasopismo było przeznaczone dla niego i dowiedziawszy się, skąd pochodzi palma, odbywa męską rozmowę z piątką chłopców, nie informuje jednak o niczym władz szkolnych.
Postawa Mikeša zyskuje uznanie piątki, co nie przeszkadza, że na lekcji czeskiego Daňo odpowiada wspaniale dzięki... podpowiedziom przez mikrofon zmontowany przez Edisona. I tym razem Mikeš zatrzymuje to odkrycie dla siebie. Działalność piątki nie uchodzi jednak uwagi dyrektora, który przyłapuje chłopców na grze hazardowej i żąda, aby wychowawca Mikeš zwrócił na chłopców większą uwagę.
Podczas ćwiczeń na orientację piątka przyjaciół zbacza z wyznaczonej trasy biegnąc na skróty. Uchodzi to im jednak na sucho, ponieważ przypadkowo stali się bohaterami: ugasili, przy pomocy nauczyciela i kolegów z klasy, pożar trawy, który mógł zagrozić spółdzielczemu stogowi zboża.
Zakochana w nowym nauczycielu Monika szuka sposobu częstego przebywania z nim, podsuwa więc matce pomysł prywatnych korepetycji. Gdy Mikeš, nieczuły na zachęty finansowe proponuje dziewczynie udział w kółku zainteresowań, matka Moniki traktuje odmowę jako zniewagę.
Sympatyczny nauczyciel spodobał się ludziom we wsi, pragnęliby zatrzymać go na stałe, może poprzez ożenek? Po naradzie, podsłuchanej przez detektywów z piątki, zostaje zorganizowany "wieczór towarzyski w celu rozwiązania sytuacji nauczyciela". Nie przewidziano tylko, że odpowiadające mu wiekiem dziewczęta pojadą na dyskotekę do pobliskiego miasta. Gdy na hasło "Białe tango" z kręgu pań w średnim wieku rusza ku Mikešovi gruba córka rzeźnika, chłopcy wybawiają go z opresji. Prosi go nagle do tańca nieznajoma dziewczyna w okularach i wyprowadza go z sali. Jest to Daňo, w peruce i w pantoflach na obcasach. Chłopcy sami próbują znaleźć partię dla Mikeša, ma nią być urocza przedszkolanka, ale ku ich zaskoczeniu okazuje się, że do nauczyciela przyjeżdża z miasta prawdziwa narzeczona.
Po wieczorze spędzonym wspólnie u nauczyciela Vrbeckiego chłopcy dla zabawy udają pijanych, co daje powód wiejskim plotkarkom z matką Moniki na czele do oskarżenia ich o pijaństwo i rozbicie dachu piwnicy Vrbeckiego. Wkrótce na szczęście, znajduje się prawdziwy winowajca.
Gdy ponownie ma przyjechać dziewczyna Mikeša, piątka dekoruje jego pokój i przynosi wynalazek Edisona: aparat do wykonywania "barwnej muzyki". Aparat jednak zaczyna się palić, a podczas gaszenia pożaru cały pokój zostaje pokryty pianą... [FSP]
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
7.Cudowna czapeczka (Čarovné dědictví) CSRS-NRD 1985 reż.: Zdeněk Zelenka
reż. dubb.: Grzegorz Sielski
dialogi: Elżbieta Włodarczyk
dźwięk: Anatol Łapuchowski
montaż: Henryka Gniewkowska
kier. produkcji: Edward Kupsz
Vitek - Martin Peřt - Tomek Woźniak,
Hynek - Rudolf Štědry - Jacek Garlicki,
Majda - Tereza Chudobová - Anna Łuczyńska,
handlarz starzyzną - Miloš Kopecký - Janusz Kubicki,
Agata - Luba Skořepová - Halina Pawłowicz,
książę - Jiří Kodet - Andrzej Herder,
baron Ruprecht - Fred Delmare - Włodzimierz Kwaskowski,
kornet - Jan Spitzer - Jerzy Korsztyn,
czapnik Vojtěch - Jörg Panknin - Jacek Pawlak,
piekarz Pruba - Václav Helšus - Mieczysław Gajda, ...
.[
Akcja dzieje się w pewnym niemieckim księstwie w końcu XVIII wieku, a bohaterami są dwaj dwunastoletni chłopcy, synowie czapnika i piekarza, włączający się w walkę mieszkańców miasteczka przeciwko okrutnemu i chciwemu księciu. Pomocą staje się im znalezione w domu czapnika czarodziejskie nakrycie głowy, spełniające każde życzenie swego właściciela - je właśnie chce za wszelką cenę zdobyć władca i wykorzystać do niecnych celów. Novum filmu jest potraktowanie cudownego bajkowego rekwizytu jako rzeczy przydatnej na pewnym etapie, ale nie niezbędne do zrealizowania zamierzeń. Najważniejsza jest dla chłopców chęć działania, solidarność, odwaga, poczucie sprawiedliwości. Dzięki temu udaje im się uwolnić swoich ojców z więzienia na książęcym zamku i przyczynić do unieszkodliwienia tyrana...
Na targowisku małego miasta panuje ożywiony ruch. Między straganami krążą ciekawie dwaj koledzy - Vitek i Hynek - podziwiają występy oswojonego niedźwiedzia. Nagle wpadają rajtarzy księcia pana, tratują, niszczą i łupią. Vitek biegnie do domu, w którym zabarykadował się jego ojciec, czapnik. Widzi aresztowanie ojca i zajęcie całego domu na własność księcia z Wasserburga. Vitek nie pozwala zabrać się do sierocińca i zostaje sam. Wieczorem, zobaczywszy światło w swoim domu, dostaje się tam tylnym wejściem, za nim podążają Hynek, jego młodsza siostrzyczka Majda i pies Cezar. Okazuje się, że szukała tam czegoś służąca czapnika, Agata, i spłoszona uciekła. Cezar znajduje coś w skrzyni - jest to stara czapka i papier pokryty dziwnym pismem. Vitek wkłada czapkę na głowę i tą samą drogą wszyscy wydostają się z domu.
Książę na zamku przyjmuje barona Ruprechta, który prezentuje mu swój wynalazek - nowe trójlufowe działo, następnie przybywa Agata z tajemniczym papierem z domu czapnika. Handlarz starzyzną odczytuje księciu tekst o cudownych właściwościach czapeczki zabranej przez Vitka. Na rozkaz księcia rajtarzy usiłują mu ją odebrać, ale gdy chłopiec każe im odstąpić - odjeżdżają konno... tyłem, a potem padają na bruk. W ten sposób objawia się moc czapeczki spełniającej życzenia właściciela. Vitek wypowiada życzenie, aby ojciec uciekł z więzienia, ale zanim zdąży do niego przemówić, więzień zostaje ponownie schwytany i odprowadzony do zamku.
Handlarz starzyzną podstępnie zwabia dzieci do siebie i uśpiwszy je przy pomocy proszku wsypanego do mleka wyciąga rękę po czapeczkę, którą obiecał księciu. Zostaje porażony jakby prądem, a dzieci budzą się i uciekają.
Książę chce rozszerzyć granice swoich włości i postanawia wykorzystać do tego celu trójlufowe działo. W przeddzień bitwy wyprawia bal maskowy. Gdy trwają tańce, Vitek z Hynkiem dostają się do więzienia, ale okazuje się, że ojciec Vitka już uciekł. Wypuszczają pozostałych więźniów i biegną do piekarni, aby uprzedzić zgromadzonych tam spiskowców o nadejściu rajtarów. Wszyscy chowają się i rajtarzy zastają pozornie pustą piekarnię. Ojcowie Vitka i Hynka, stojący na czele opozycji przeciwko księciu, ostrzegają przed dostaniem się czapeczki w niepowołane ręce, Vitek mówi więc: "Niech straci swą cudowną moc!" i czapka staje się zwykłym nakryciem głowy.
Czapnik i piekarz na czele ludu odmawiają udziału w wypowiedzianej przez księcia wojnie, za co zostają uwięzieni. Handlarz starzyzną proponuje chłopcom, że w zamian za cudowną czapeczkę uwolni ich ojców. Więźniowie wracają do miasteczka, a wojewoda z handlarzem biją się o czapkę nie wiedząc, że straciła już swą wartość. Wzburzony lud wdziera się na zamek, książę wymierza weń nowe działo, nie potrafi jednak z nim się obchodzić i działo eksploduje. Wybuch wyrzuca księcia na wierzchołek zamkowej wieży. Zdjęty stamtąd, zostaje zamknięty w klatce. Groźby księcia wzbudzają już teraz tylko wybuchy śmiechu. [FSP]
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
8.Poszukiwacze złota (Căutătorii de aur) Rumunia 1986 reż.: Sergiu Nicolaescu i Alecu G. Croitoru
reż. dubb.: Zofia Dybowska-Aleksandrowicz
tekst: Krystyna Albrecht
dźwięk: Jerzy Januszewski
montaż: Jolanta Nowaczewska
kier. prod.: Jan Szatkowski
Elam Harnish - Rüdiger Bahr - Krzysztof Nowik,
piosenkarka Cad Wilson - Françoise Arnoul - Ewa Kania,
Clayton - George Motoi - Zbigniew Kasprzyk,
dziadek Tarwater - Andrei Codarcea - Gustaw Lutkiewicz,
Pieter - Vistran Roman - Aleksander Machalica,
Battles - Dumitru Lazar - Andrzej Gawroński,
Breath - Vasile Toma - Jerzy Tkaczyk,
Charlie Cariboo - Alexandru Lungu - Juliusz Berger,
Henderson - Nicolas Pomoje - Wojciech Machnicki,
Hojes - Florin Tanase - Krzysztof Kołbasiuk, ...
.
Wydana w 1910 roku powieść "Burning Daylight" Jacka Londona (w Polsce wydano ją pod dwoma tytułami: "Złoty dzień"-1949 i "Elam Harnish"-1960) zainteresowała przed kilku laty znanych reżyserów: Rumuna - Sergiu Nicolaescu i Niemca - Wolfganga Staudte, którzy na jej podstawie napisali scenariusz serialu telewizyjnego "Zew krwi", zrealizowanego we współpracy kinematografii rumuńskiej z kinematografiami RFN i Francji. Ten serial stał się podstawą kinowego filmu "Poszukiwacze złota". Realizatorzy wykorzystali w nim tylko pewne motywy z pierwowzoru literackiego, przystosowując je do konwencji filmowej. Także jak gdyby od nowa skonstruowali postać bohatera.
San Francisco 1898 r. Adwokat Elam Harnish poznaje starego farmera Tarwatera, któremu załatwia formalności przy przepisaniu farmy na córkę. Dziadek Tarwater postanawia po raz drugi wyruszyć na poszukiwanie złota.
Harnish po powrocie do biura podejmuje nagle decyzję wyjazdu z San Francisco. Wraz ze swoimi przyjaciółmi Bilem i Claytonem ruszają szlakiem w kierunku Klondike. W tłumie poszukiwaczy złota Elam spotyka dziadka Tarwatera z nędznym tobołkiem, ale ze stanowczym zamiarem dotarcia do bogatej żyły złota.
Trudy wędrówki coraz dotkliwiej dają się we znaki nie tylko starcowi, ale także młodemu, silnemu Harnishowi. Tarwater namawia go do powrotu tłumacząc, iż złota szukać mogą tylko ludzie twardzi. Elam postanawia jednak iść dalej, dziadek przyłącza się więc do grupy przyjaciół, służąc im radami, pomagając przy organizowaniu posiłków. Clayton chce pozbyć się starca, ale Harnish nie dopuszcza do tego zdając sobie sprawę, że doświadczenie Tarwatera może się im przydać.
Po ciężkich trudach, całkowicie wyczerpani docierają do Dawson. Tam Harnish w miejscowym banku otrzymuje telegram, z którego dowiaduje się o swoim bankructwie. Ta wieść utwierdza go w przekonaniu, że musi zdobyć złoto. Clayton z Billem zmieniają plany, postanawiają zostać w Dawson i zakładają bar, który przynosi niemałe dochody, zwłaszcza że atrakcją stają się francuska śpiewaczka i seanse filmów pana Mélièsa. Elam zaczyna pracę na poczcie, aby zdobyć pieniądze na wyprawę po "złote runo". Tymczasem Clayton odprawia z Dawson starego Tarwatera, dając mu w zamian za weksel łódkę i strzelbę. Wzburzony Harnish postanawia ruszyć na poszukiwanie dziadka, zdając sobie sprawę z niebezpieczeństw jakie mu grożą na ośnieżonym szlaku. Jego przewidywania potwierdzają się - wyczerpany z głodu i zimna Tarwater, aby zdobyć mięso usiłuje zastrzelić psa w zbliżającym się zaprzęgu. Padają niecelne strzały, które ranią Harnisha i jego pomocnika. Tarwater nie ma już sił zabić psa, ani tym bardziej rozpoznać w swojej ofierze przyjaciela wędrówki.
Uratowany przypadkowo Harnish wraca do zdrowia i postanawia odkryć tajemnice Białego Kanionu, gdzie podobno znajduje się bogata żyła złota. Z dwoma przyjaciółmi Hinesem i Elijahem potajemnie ruszają na poszukiwanie. Po wyczerpującej drodze, tracąc Elijaha przywalonego drzewem i wszystkie psy z zaprzęgu, Hines i Elam docierają do ukrytej w lesie chaty, gdzie znajdują ciała innych poszukiwaczy. Tu postanawiają przeczekać zimę. Hines nie wytrzymuje nerwowo napięcia oczekiwania, staje się niebezpieczny i agresywny.
Pewnego dnia w chacie zjawia się trójka poszukiwaczy z Dawson - Breath, Battles i Henderson. Battles marzy o złocie, aby kupić gaj pomarańczowy w Kalifornii. Wspólne poszukiwania w pobliżu nie dają rezultatu; zrezygnowani przyjaciele drwią z Battlesa, on zaś w odpowiedzi zabija ich, zanim Elam i Hines go obezwładnią. Elam jako prawnik uważa, że winny powinien ponieść karę, że i nawet dwuosobowa społeczność ma prawo wydać wyrok skazujący. Battles zostaje powieszony.
Elam i Hines, straciwszy wszelką nadzieję na wielkie złoto, postanawiają wrócić do Dawson. Harnish wyjeżdża do San Francisco, a w jego pamięci na długo pozostaną wspomnienia wędrówki, straconych na szlaku przyjaciół, daremne ofiary "gorączki złota" pogrzebane w zaspach śnieżnych, zatopione w rzekach, zaginione w mrocznych lasach Alaski. Teraz już wie, że godności ludzkiej i radości życia nie można kupić za złoto. [FSP]
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
9.Trzynasta narzeczona księcia (13ta godenica na princa = 13та годеница на принца) Bułgaria 1987 reż.: Iwanka Grybczewa
reż. dubb.: Maria Piotrowska
tekst: Krystyna Uniechowska
dźwięk: Stanisław Uszyński
montaż: Danuta Sierant
kier. prod.: Mieczysława Kucharska
król Kalenbi - Georgi Parcalew - Leopold Matuszczak,
jego syn książę Alfonso - Georgi Mamałew - Piotr Grabowski,
Helena - Pietia Mładinowa - Halina Chrobak,
Bojan - Nikołaj Cankow - Andrzej Ferenc,
Rudolfo - Paweł Poppandow - Ryszard Olesiński,
Lady Lej - Tatiana Łołowa - Anna Wróblówna,
król Dalenbi - Wyłczo Kamaraszew - Jerzy Tkaczyk,
księżniczka Rozalia, córka króla Dalenbi - Boriana Punczewa - Ewa Węglarówna,
Piero - Wyłko Kynew - Andrzej Mrowiec, ...
.
...W dobrych bajkowych czasach na Ziemi ląduje uszkodzony przez siłę ziemskiego przyciągania kosmiczny talerz z młodocianymi przybyszami z innej cywilizacji. Dzieci z ogromnym zainteresowaniem obserwują pełne niezwykłych wydarzeń życie mieszkańców wspaniałego zamku...
Król Kalenbi ze swym niewydarzonym, zarozumiałym synalkiem księciem Alfonso witają u wrót zamku króla Delenbi i jego brzydką, ale za to bardzo pewną siebie córkę Rozalię. Młodzi mają połączyć swe losy i włości, ale ojcowie nie są zadowoleni z projektowanego małżeństwa. Każdy z nich uważa bowiem swe dziecko za nadzwyczaj urodziwe i mądre, marzy dla niego o lepszym mariażu. Młodzi jednak informują się nawzajem o wysokości swych posagów i oboje, bardzo pazerni, nie chcą odstąpić od małżeńskich planów. Zrozpaczony król Kalenbi, który nie chce mieć brzydkiej synowej, a potem brzydkich wnucząt, za namową swych doradców ("ładna dziewczyna może wybić księciu z głowy osiemnaście kilometrów kwadratowych posagu") zgadza się, by sprowadzić dla księcia dziewczynę z ludu.
Królewscy pachołkowie porywają we wsi piękną Helenę, narzeczoną Bojana i przywożą ją do zamku. Dowiaduje się o tym Rozalia, która nie zrezygnowała z Alfonsa, a raczej z jego majątku. Namawia ojca, by za zgodą Alfonsa, z którym się już porozumiała, uprowadzili go, a potem wzięłaby z nim ślub.
Gdy król Dalenbi z córką snują swą intrygę, nieświadomą tego co dzieje się na zamku Helenę dworacy usiłują namówić, by pokochała Alfonsa. Ponieważ dziewczyna uparcie twierdzi, że darzy uczuciem innego, król Kalenbi zleca nadwornemu czarownikowi Rudolfowi, by swymi sposobami spowodował zakochanie się Heleny w księciu.
Bojan szukając Heleny na zacisznej polanie spostrzega talerz. Zbliża się do pojazdu i zostaje teleportowany do jego wnętrza. Poznaje podróżujące w nim dzieci, a potem na specjalnym ekranie śledzi wydarzenia na zamku. Widząc swą ukochaną w niebezpieczeństwie prosi dzieci o pomoc, a one - wbrew ostrzeżeniom robota Ozy, że "mieszanie się w sprawy obcych cywilizacji jest zabronione" - teleportują Bojana wprost na królewskie komnaty. Tam przez pomyłkę Bojan zostaje uprowadzony - jako rzekomy Alfonso - przez dworaków Dalenbi i dowieziony do króla i jego córki, którzy opuścili zamek i w drodze do swej ojczyzny zatrzymali sie na popas w lesie. Rozalia widząc urodę Bojana, jest gotowa zrezygnować nawet z majątku księcia, ale dzielny młodzieniec, niezłomny w uczuciu do Heleny, odrzuca jej zaloty.
Tymczasem w zamku króla Kalenbi dworzacy nadal usilnie przekonują Helenę, by zgodziła się na małżeństwo z Alfonsem, ponieważ jednak ani prośby, ani groźby nie skutkują, król każe uwięzić Helenę w ciemnicy. Stamtąd przy pomocy pasażerów latającego talerza uwalnia ją Bojan, który zdołał umknąć Rozalii i jej ojcu.
W więziennej celi pozostaje osiołek, na którym Bojan przybył po swą ukochaną. Gdy strażnicy odkryją go, a Rudolfo stwierdzi, że to Helena, która "trzeciego dnia po ślubie przemieni się w piękną dziewczynę", odbywa się uroczysty ślub księcia Alfonso z osiołkiem. Szczęśliwi Bojan i Helena żegnają dzieci szykujące się do odlotu talerzem. Zakochani nie skorzystają z propozycji dołączenia do załogi talerza i przeżycia niezwykłej przygody, gdyż jak mówi Bojan - "Drzewu najlepiej jest tam, gdzie jego korzenie. Z ludźmi jest tak samo". [FSP]
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
10.Odyseja (Odyssea - Die Irrfahrten des Odysseus) CSRS-NRD 1986 reż.: Jiří Tyller
reż. dubb.: Maria Piotrowska
tekst: Krystyna Uniechowska
dźwięk: Roman Błocki
montaż: Anna Łukasik
kier. prod.: Mieczysława Kucharska
narrator - Tadeusz Borowski,
Odyseusz - Wojciech Machnicki,
Kirke - Barbara Bursztynowicz,
Telemach - Tomasz Kozłowicz,
Penelopa - Halina Chrobak,
Polifem - Stanisław Zatłoka,
Antinoos - Andrzej Ferenc, ...
.
"Odyseja" opisuje trwający dziesięć lat, pełen przygód powrót jednego z bohaterów wojny trojańskiej, Odyseusza, na rodzinną Itakę. Dzieło Homer(os)a (VIII wiek p.n.e.), obok wcześniejszej "Iliady", należy do tych, które wywarły największy wpływ na kulturę europejską.
Film Tyllera, zwraca szczególną uwagę na heroiczne cechy bohatera - dzielność (staje do walki z niezwyciężonym potworem Skyllą, pokonuje tłum zalotników Penelopy) i mądrość (jego wynalazkiem jest koń trojański), nie mógł uniknąć spraw już mniej jednoznacznych. Odyseusz jest bowiem również spryciarzem, zręcznym również w kłamstwach.
Film powstał we współpracy z NRD. Jest dość złożony kompozycyjnie: akcja rozgrywa się na kilku planach, równolegle z przygodami Odyseusza toczy się historia jego syna, Telemacha, który wyruszył na poszukiwanie ojca. Opowieść prowadzi spoza kadru narrator, niektóre wątki są jednak opowiedziane w pierwszej osobie przez Odyseusza, dochodzą do tego również dialogi. Film został zrealizowany techniką kombinowaną. Postacie, narysowane ołówkiem, akwarelą i pastelem i wycięte z papieru, maja odpinające się głowy z różnymi wyrazami twarzy, ruchome ręce i nogi, poruszają się techniką skokową...
Parys z Troi porwał piękną Helenę, małżonkę króla Sparty Menelaosa, co wywołało trwającą dziesięć lat wojnę trojańską - greccy bohaterowie pod wodzą króla Agamemnona wyruszyli, aby pomścić krzywdę. Odyseusz, władca Itaki, niechętnie rozstał się z żoną Penelopą i nowo narodzonym synkiem Telemachem, ale to właśnie dzięki jego pomysłowi - zbudowaniu olbrzymiego drewnianego konia z ukrytymi wewnątrz wojownikami - Troja została zdobyta, a Grecy powrócili do swych domów. Jednak powrót Odyseusza do rodzinnej Itaki trwał aż dziesięć długich lat.
Najpierw Odyseusz walczył z Kikonami pływającymi na zwinnych łodziach, następnie dopłynął do wyspy zjadaczy lotosów, Lotofagów. Po zjedzeniu niebezpiecznych owoców część żeglarzy króla straciła wolę, Odyseusz musiał siłą odprowadzić ich na swoje statki. Nową pułapką okazała się wyspa jednookich olbrzymów Kyklopów. Jeden z nich, Polifem, uwięził wędrowców w swej jaskini, skąd wydostali się dzięki fortelowi Odyseusza: napojony winem olbrzym został oślepiony, a ludzie Odyseusza wydostali się z jaskini pod brzuchami owiec. Jednak ojciec Polifema, bóg morza Posejdon, postanowił go pomścić.
Cisza morska uwięziła statki, słońce paliło, zabrakło wody do picia. Gdy wreszcie powiał wiatr, zagnał żeglarzy na wyspę ludożerczych Lajstrygonów. Następna napotkana wyspa zrazu wydała im się rajem, ale jej władczyni, wróżka Kirke, z nudów zamieniła towarzyszy Odysa w wieprze. Aby ich odczarować, król musiał pozostać jakiś czas na wyspie, po czym zabrawszy towarzyszy, wyruszył w drogę obdarowany przez Kirke zapasami i dobrymi radami.
Przepływając koło wysp zamieszkałych przez Syreny, Odyseusz, zgodnie z radą wróżki, kazał przywiązać się do masztu i słuchał ich uwodzicielskiego śpiewu, podczas gdy żeglarze mieli uszy zalepione woskiem. Dzięki temu nie słyszeli wołań, aby pozostać tam na zawsze. Drogo przypłacił Odyseusz następne spotkanie - z morskimi potworami Skyllą i Charybdą, wszyscy jego druhowie zginęli, on jeden cudem pozostał przy życiu, a morze wyrzuciło go na wyspę pieknej nimfy Kalypso.
Tymczasem w Itace działy się dziwne rzeczy. Syn wyrósł, a szlachetnie urodzeni młodzieńcy ubiegali się o rękę Penelopy i tron po Odyseuszu. Ona jednak pozostała wierna mężowi, wyszukując różne wymówki. Ostatnią z nich była konieczność utkania śmiertelnej szaty dla ojca Odysa, starego króla Laertesa: w dzień ją tkała, a w nocy pruła.
Za radą bogini Ateny Telemach wyruszył na poszukiwanie ojca. Odwiedził mądrego Nestora w Pylos i Menelaosa w Sparcie, potem od morskiego starca Proteusa dowiedział się, że Odyseusza więzi nimfa Kalypso. Zakochana nimfa zaoferowała Odyseuszowi nie tylko swą wyspę, ale także nieśmiertelność i wieczną młodość. Widząc jednak, że nie zwalczy jego tęsknoty do rodzinnej ziemi, uwolniła go i dała mu łódź.
Nie rozpoznany przez nikogo wrócił Odyseusz samotnie do Itaki, tylko wierny pies Argos wyczuł w nim swego pana. Zwyciężył zalotników z ich butnym przywódcą Antinoosem w zawodach łuczniczych, a potem pokonał przy pomocy Telemacha, który właśnie powrócił z podróży. [FSP]
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
11.Odnaleziony skarb (Szaffi) Węgry 1984 reż.: Atilla Dargay
reż.dubb. Maria Horodecka
tekst: Halina Wodiczko
dźwięk: R. Żurawski, Zdzisław Siwecki
montaż: Anna Łukasik
kier. prod.: Jan Szadkowski
Jonasz - Jarosław Domin,
Saffi - Anna Gornostaj,
Cafrinka - Barbara Rachwalska,
Gubernator - Zdzisław Tobiasz,
Puzzola - Wiesław Drzewicz,
Gáspár Botsinkay - Henryk Łapiński,
Ahmed - Piotr Wyszomirski,
Arsena - Halina Chrobak,
Loncsár - Jerzy Tkaczyk,
Manyhért - Andrzej Gawroński,
Eugeniusz Sabaudzki - Stanisław Gawlik, ...
.
Scenariusz filmu Attili Dargayego "Odnaleziony skarb" został oparty na dwóch utworach znanego powieściopisarza romantycznego, największego węgierskiego "bajarza" Móra Jókaiego - "Saffi" i "Baron cygański". Osadzona w historycznych realiach węgierskich końca XVII i początku XVIII wieku, pełna niespodziewanych zwrotów akcji, pogodna, sympatyczna opowieść o miłości młodego węgierskiego szlachcica do pięknej Saffi, córki tureckiego baszy, zrealizowana jest z dużą kulturą i znakomitym poczuciem humoru.
W obliczu upadku Temesváru jego obrońca Ahmed basza uchodzi potajemnie z twierdzy wraz z jedyną córeczką Sophie i najcenniejszymi skarbami. Pomocy udziela mu przyjaciel i sojusznik, szlachcic węgierski Gáspár Botsinkay. Podczas ucieczki nurt wody z przerwanej przez Austriaków tamy porywa w nieznane małą Sophie. Cudem wyławia ją mieszkająca samotnie nad rzeką staruszka Cafrinka, która nadaje jej imię swej mądrej kotki, Saffi.
W Turcji Ahmed basza z rozkazu sułtana zostaje ścięty za upadek Temesváru. Wkrótce umiera także przybyły tam wraz z nim Gáspár Botsinkay, który na łożu śmierci zobowiązuje swego jedynaka Jonasza, by powrócił do ojczyzny, odzyskał rodową posiadłość i ukryty tam skarb baszy.
Przygarnięty przez Cyganów Jonasz wędruje wraz z taborem, aż dochodzą doń wieści o cesarskiej amnestii i możliwości odzyskania skonfiskowanego majątku. Wraca więc w rodzinne strony.
Tymczasem Gubernator chce zdobyć ukryty tam legendarny skarb baszy, który pozwoliłby mu spłacić długi i pojąć za żonę najpiękniejszą, a właściwie jedyną w okolicy pannę na wydaniu, Arsenę - posażną i wymagającą córkę bogatego ziemianina i hodowcy świń, Loncsára. Postanawia więc przy pomocy swego zausznika Puzzoli pozbyć się niewygodnego przybysza, prawowitego właściciela majatku. Puzzola zaczyna deptać Jonaszowi po piętach, podejmując niezliczone próby wysłania go na tamten świat. Jednak Jonaszowi sprzyja szczęście.
Strudzony długą podróżą przybywa do swej, jak się okazuje, całkowicie zrujnowanej posiadłości. Jest rozczarowany, ale nie upada na duchu, postanawia przenocować, a potem wrócić do przyjaciół-Cyganów. Tuż obok zamku zauważa chatę Cafrinki, która zaprasza go na kolację. Jonasz podejrzewa ją o czary, dzięki którym czarna kotka ukazuje mu się czasem pod postacią pięknej czarnowłosej dziewczyny o tym samym imieniu. Cafrinka wróży mu z dłoni i przepowiada, że odnajdzie skarb dzięki żonie, w dniu wesela. Jonasz postanawia więc zostać i jak najszybciej się ożenić. Wkrótce staje przed obliczem Arseny. Niestety, panna gotowa jest wyjść jedynie za barona.
Jonasz naiwnie szuka pomocy u swego największego rywala i śmiertelnego wroga - Gubernatora, nieświadom, że to właśnie on nocą zaczaił się na niego w szuwarach i chciał go zastrzelić. Sprytny Puzzola wymyśla kolejny podstęp: każe Jonaszowi zdać przed Gubernatorem egzamin na barona z mężności, waleczności i odwagi. Dzięki kotce Saffi, wysłanej mu do pomocy przez Cafrinkę, Jonasz przechodzi zwycięsko przez wszystkie próby. A gdy wtrącony do lochu niedźwiedziowi na pożarcie nie widzi już dla siebie ratunku, ze zdumieniem spostrzega, że w skórze niedźwiedzia ukryty jest jego dawny opiekun Cygan Manyhért. I dzięki tej skórze udaje im się zbiec.
Jonasz wraca do chaty Cafrinki, która uświadamia mu, że są dwie Saffi: kotka i piękna Sophie - przeznaczona mu na żonę córka Ahmeda baszy. Gdy Jonasz odnajduje skarb i szczęście zdaje się już być blisko, wpada w kolejną pułapkę Gubernatora i Puzzoli. Z opresji ratuje go Manyhért z Cyganami, ale skarb ginie w odmętach jeziora. Chciwych złoczyńców spotyka zasłużona kara, a zakochany w Saffi Jonasz przekonuje się, ze prawdziwy skarb znalazł właśnie w niej. [FSP]
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
